| 91 | araştırma gideri | Bir araştırmanın işmen, gereç, zaman vb. bakımlardan gerektirdiği akçalı yük. |
| 92 | araştırma konusu | Araştırmada, elde edilecek bilgilerin sınırını çizen kavram çerçevesi ve üzerinde gözlem yapılacak evreni tanımlayan alan. |
| 93 | araştırma kurmayı | Bir araştırmanın tasarlanmasından sonuçlandırılıp yazımlanmasına değin her aşamasında kararlar alarak çalışmaları yönlendiren yönetici takım. |
| 94 | araştırma tasarımı | Bir araştırmada, sorun, evren, uygulama türü, gözlem yordamı ve örnekleme tasarısı gibi konularda verilen yargıları içeren ve amaca uygun bilgiler sağlamak üzere izlenen kavram çerçevesi ve eylem kılavuzu. |
| 95 | araştırma türü | Bir araştırma tasarımında amaç, değişken ve varsayıma göre seçilen, alan uygulamasının izleyeceği yolu saptayan seçeneklerden her biri. |
| 96 | arda kalma olasılığı | Bir çoğada belli bir yaş öbeğinin bir sonraki öbeğe geçebilme olasılığı. |
| 97 | ardaşık deney düzeni | Deney kümesinin önce sonra gözlemiyle yetinen ve zaman boyutunu korumakla birlikte denetim kümesini elemiş olan eksik deneyleme tasarısı, bk. eksik denetimli deney. |
| 98 | ardaşlık | Bir soru çizinliğinde, soruların ve soru bağlamlarının sıra düzeni. |
| 99 | ardaşma | Çoğabilimde bir doğurgan yaş öbeğinin yerini yeni bir öbeğe bırakarak kendini yinelemesi. |
| 100 | ardıl birim | Bir ölçme aracının birbirini izleyen değerlerinden her biri. |
| 101 | ardıl kesitler | Değişme sürecine ilişkin araştırmalarda başvurulan ve belli bir evrenden aynı ölçüm boyutunda, ardı ardına alınan kesitler, bk. kesitaraştırma, süremli araştırma. |
| 102 | arı ölçek | Salt ölçüye vurduğu boyuta ya da ölçüm konusuna ilişkin bir biçim ve içeriği olan ölçek. bk. arılık. |
| 103 | arılık | Bir olayın başka olayların etkileri ya da ikincil özelliklerinden yalıtılmış olma ya da bir ölçme aracının çeşitli uygulamalarında aynı boyuta ilişkin ölçümler verme özelliği. |
| 104 | arındırım | Bir ölçme aracının değişik ölçüm boyutlarına ilişkin öğelerden ya da ölçümün çeşitli yanılgılardan ayıklanması. |
| 105 | arıtımlı | Amaca uygun işlemlerle arıtılmış ya da çıkarılması gerekli öğelerden ayıklanmış olan. |
| 106 | arıtımlı üreme hızı | Bir çoğanın gerçek artış gizilini kestirmeye yarayan ve üretilen dişi kuşak üzerinde ölümlülük etkeninin payını gözönüne alarak bulunan kestirme değer. |
| 107 | arıtımsız üreme hızı | Bir çoğanın gizil artışını kestirmek üzere başvurulan ve ölümlülüğü gözönüne almaksızın, çoğadaki doğurgan kadın kuşağının kız doğumlarının sayısına ilişkin kestirme değer. |
| 108 | arıtmısız | Ölçünleyici işlemlerle arıtılmamış olan. |
| 109 | arkabakım | Bir olgu ya da kavramı hazırlayan bağlam, koşul ya da durum. |
| 110 | artı eğiklik | Sağa eğik ya da eğiklik ölçümünde artı değer veren bakışımsız eğri. bk. biçimlenmenin ölçülmesi, bakışımsızlık. |
| 111 | asal sayı | Bir çokluğun birimlerini sayan sayı. bk. sıral sayı. |
| 112 | askılık kavram | Demokrasi, hoşgörü, yetkeci kişilik gibi birden çok bileşeni bulunan ya da çokboyutlu olan kavram. |
| 113 | astelsayı | Büyük sayıları işleme elverişli biçimde gösterebilmek üzere, çeşitli ölçeklerde küçültmeler yapan değişik tabanlı sayı dizgesi. |
| 114 | aşırıanlatım | Bir tutumun değişik konumlarını ya da dizillerini dile getiren anlatımlar içinde en aşırı olanı. bk. ılımlı sınar. |
| 115 | aşırılık | Bir görüş, kanı ya da tutumun en uç biçimiyle benimsenme durumu. |
| 116 | aşırıyansıtma | Bir örnekleme tasarımındaki dizgeli yanlılıktan ötürü elde edilen örnekte belli özellikler taşıyan birimlerin evrendeki oransal paylarından daha yüksek düzeyde yer alması. |
| 117 | aşkın | Olgusal ya da görgül bilgiler sınırını aşan. |
| 118 | atlama aralığı | Bir rastlantılı örneklemede, evren birimlerini içeren sayılanmış dizelgeden rastlantılı seçmeler yapabilmek üzere, belli yerlerden belli örnekler almak üzere saptanan eşit aralık. |
| 119 | aydınlatma | Bir sorunun ya da bir kavramın tüm içerimleriyle açıklanması. |
| 120 | ayırdında olma | Bir gözlemcinin gözlem koşullarını bozabilecek ya da bilgileri saptırabilecek olası durum ya da koşullar konusunda önceden bilgili olması. |