Yöntembilim Terimleri Sözlüğü - XML
Yöntembilim terimleri ile ilgili bilgileri burada bulabilirsiniz


IDTerimAçıklama
1321özgünlükBir incelemede kaynak olarak kullanılan belgelerin özüne ya da gerçeğe uygunluğu.
1322özgür yanıtlı soruAçıkuçlu bırakılarak bireylerin yanıtlarını diledigince dile getirmesine olanak veren soru. bk. açıkuçlu soru.
1323özgürlük diziliAnlamlılığı sınanacak bir gözlem değerinin karşılaştırılacağı kuramsal değeri saptamak için başvurulan ve bir olasılık dağılımında, belli bir güven ve anlamlılık düzeyinde yer alan bu rastlantılı ve ölçünlü değerin gözlem değerini veren dağılımın sıra ve dikeç sayısına göre değişen sayısal basamaklardan hangisi için söz konusu olduğunu gösteren ölçüm.
1324özgüvenBir görüşmede görüşmecinin araştırmayı sunarken ve sürdürürken kendine duyması gereken güven.
1325özneBir bilginin konusunu bilen ya da bir yargıda yüklemde bulunan öğe.
1326öznel olasılıkBir olayın gerçekleşeceğine duyulan kişisel güven düzeyi, bk. nesnel olasılık.
1327öznelcilikOlasılık kuramında olasılığı bir olayın gerçekleşeceği yolundaki beklentinin gücüyle tanımlayan yaklaşım.
1328öznelerarasıBir gözlemin, başka bir gözlemci tarafından yinelenmesi durumunda taşıdığı özellik.
1329öznelerüstüBir gözlemin aynı gözlemci tarafından yinelenmesi durumunda taşıdığı özellik.
1330özselÖze ya da öze süreçlerine ilişkin.
1331özyapıBireyin ayırıcı özelliklerinden oluşmuş dizgeli ve kalıplı kişisel bütünlüğü.
1332özyapı özelliğiÖzyapıyı tanımlamaya ya da birbirinden ayırmaya yarayan temel özellik.
1333paylaşmaBir tutum ölçümünde, yanıtlayıcının belli sınarlarda dile getirilen görüş ya da tutumlara katılması.
1334paylı örneklemeÖrneği oluşturacak birimlerde aranacak ayrıtlara, belli paylar ya da saptanılar ayıran ve bu saptanıların doldurulmasında seçiciyi özgür bırakan yargısal örnekleme.
1335perdelemeBir deneylemede, ne zaman işe karışacağı bilinmeyen ya da işe karışması engellenemeyen değişkenlerin etkisini, benzer bir değişken aracılığıyla gidermeyi öngören denetim önlemi, bk. deneyin denetlenmesi.
1336rastlanıDenemelerin yansız olması koşuluyla, salt olasılık ya da rastlantı ilkesine göre gerçekleşeceği varsayılan durum ya da sonuç.
1337rastlantı(lı)Belli bir yönde etkide bulunabilecek yanlılık öğelerinin elenmesi koşuluyla bir çok kez yinelenen bir işlemin vereceği sonuç ya da bir olayın salt kazanıya bağlı olarak uzun dönemde alacağı biçimi belirleyen sayılgılı etmen (etmene ilişkin).
1338rastlantılamaBir ölçümde, belirebilecek kazanı etkenlerinin, belli bir yönde işlemekten alıkonarak, birbirlerini götürecek biçimde dağılımını sağlama.
1339rastlantılı düzenDizgeli örnek seçme işleminde, yanlı seçmelere yol açmamak üzere, seçme yapılacak evren dizelgesine verilen düzen.
1340rastlantılı küme yordamıBir deneylemede deney ve denetim kümelerini denkleştirmek üzere her iki kümenin rastlantılı seçilmiş bireylerden oluşmasını öngören yordam.
1341rastlantılı örneklemeBir örneklemede, örneğe girecek birimlerin seçimini rastlantı ya da olasılık kuralına bırakan ve her birime örneğe girmek bakımından eşit kazanı tanıyan örnekleme.
1342rastlantılı sayılar çizelgesiRastlantılı seçimler yapmak üzere başvurulan, 0'la 9 arasındaki tam sayılardan tümüyle rastlantılı olarak seçilip beşli kümeler biçiminde sıralanmış sayılar dizisi.
1343rastlantılı yanılgılarBir ölçümde, durumsal etkenlere bağlı olarak beliren ve çeşitli yönlerde sapmalara yol açtığı için sonunda birbirini götüreceği varsayılan yanılgılar, bk. dizgeli yanılgılar.
1344Rorschach leke ölçeriKarmaşık ve bakışımlı mürekkep lekeleri taşıyan ölçünlü sınar ya da görünülü kartlardan oluşan, bunlara gösterilen tepkilere bakarak düzgülü ve ayrık kişilikleri ayırmaya yarayan ölçer.
1345saçmalıkBir dilsel deyiş ya da önermenin mantık ilkelerine ya da çıkarım kurallarına aykırılığı.
1346sağa eğik eğriGözlemleri çoğunlukla ortalamanın (tepedeğerin) sağında yer alan bir dağılımın verdiği bakışımsız eğri. bk. bakışımsızlık, sola eğik eğri.
1347sağaltıcı görüşmeBir bireyin ya da toplumsal kümenin sayrılıklarını, uyumsuzluklarını gidermek ve onları sağlığına, toplumsal uyuma kavuşturmak amacıyla yapılan görüşme, bk. özesağaltıcı görüşme.
1348sağduyuOrtalama ölçünlere uygun, sağlam düşünme yeteneği.
1349sağgörüBir durumu önlemler almaya elverecek biçimde önceden görme yeteneği.
1350sağıllıkBir bilginin, gerçekleşebilir çıkarımlarda bulunma yeteneği.

* Görseller ve İçerik tekif hakkına sahip olabilir