| 211 | belirleme | Bir olayın bir başka olaya göre biçimlenmesi ya da bir olaydaki değişmelerden başka bir etkenin sorumlu olmasından doğan ilişki, |
| 212 | belirlilik | Bir vargı ya da çıkarımın, doğruluk ya da geçerliğinin açık seçik ve belirgin olması. |
| 213 | belirlilik katsayısı | Değişkenler arasındaki bağıntıyı ölçmek üzere bir serpilmedeki açıklanmış sapmanın toplam sapmaya oranı olarak bulunan ve bağımlı değişkende bağımsız değişkence açıklanabilen değişkenliği O'la 1 arasında bir değer olarak dile getiren ölçüm. bk. bağıntı katsayısı. |
| 214 | belirsiz betim | Uzancalı ya da çıkarımcı ölçerlerde kullanılan, belirgin bir anlatımı bulunmadığı için değişik biçimlerde anlaşılmaya ve yorumlanmaya elverişli ölçek sınarı. bk. çıkarımcı yordam, kestirimci inceleme, uzancalı yordam. |
| 215 | belirsiz değerlilik | Belli bir konu, olay ya da özellik karşısında birbiriyle bağdaşmaz ya da karşıt tutumlar besleme. |
| 216 | belirsiz soru | Kaypak ve yuvarlak sözcükler kullanan ve belirgin bir anlamdan yoksun olduğu için yetersiz ölçümler veren soru. |
| 217 | belirsiz yanıt | Açık seçik bir anlamdan yoksun olan ya da bilinen yanıt seçeneklerinden herhangi birine sokulamayan yanıt türü. |
| 218 | belirsizlik | Bir kavram, anlatım ve ölçümün anlamca kapalı ya da çokanlamlı olma durumu. |
| 219 | belirsizlik katsayısı | Thurstone anlak ölçeğinin kuruluşu sırasında ölçeği oluşturacak- sınarları saptamak amacıyla başvurulan ve ölçek konumu üzerinde yargıcıların yeterince uyuşamadığı ya da birbirinden uzak kümeler içine yerleştirilerek geniş bir yayılma gösterdiği durumda, ilgili sınarın elenmesini gerektiren ölçüm. bk. eşit görünen aralık ölçeği. |
| 220 | belirsizlik katsayısı eşitliği | Thurstone ölçek oluşturma yordamında bir sınarın ölçeğe girmesinde ölçü alınan ve yargıcıların sınarın ölçek konumu üzerindeki kümeleyici değerlendirmelerinden oluşan dağılımda sonçeyreklikle ilkçeyreklik arasındaki sayısal ayrıma bakılarak yapılan ölçüm. bk. çeyreklik, Thurstone eşit görünen aralık ölçeği. |
| 221 | belirteç duyarlı kart | Nicelenmiş verileri, delgi araçlarıyla veri kartlarına elle aktarmanın güçlüğünü gidermek üzere kullanılan ve önceden nicelenmiş seçeneklerin bir kurşun yazgaçla. belirtilmesi durumunda işlenmeye elverişli olan veri kartı. |
| 222 | belirteçler dizgesi | Nesneleri simge ya da sayılarla dile getirme ya da niceleme amacıyla başvurulan belirtmelerden oluşmuş dizge. |
| 223 | belirti | Gözlem yoluyla elde edilen ve bir bilgiye götürebilecek ipucu. |
| 224 | belirtim | Bir soru ya da görüşme çizinliğinde yer alan soruyu yanıtlamak üzere saptanmış yanıt seçeneklerinden biri ya da birkaçına x ya (...) biçiminde belirteçler koyularak yapılan bildirim. |
| 225 | belirtim dizelgesi | Bir soru çizinliği ya da ölçekte soru ya da sınarı izleyen ve yanıtlayıcıdan her biri için görüş belirtmesi istenen yanıt dizilerinden oluşmuş dizelge. |
| 226 | belirtimIi yanıt | Soruyla birlikte sunulan seçeneklerden biri ya da birkaçının belirtilmesiyle verilen yanıt. |
| 227 | belirtme | Soru çizinliği dolduran bir yanıtlayıcının, soruları izleyen seçenekleri gözden geçirerek uygun yanıtı bir belirteçle dile getirmesi. |
| 228 | bellek ölçeri | Öğrenme, ezberleme, anımsama, unutma ve tanıma gibi bellek işlemlerini ölçmeyi amaçlayan ölçer, bk. anlak ölçeri. |
| 229 | benekli çizin | Toplumsal ayrıtların yersel dağılımı ya da sıklığını nokta, dörtgen, yuvar vb. simgelerle gösteren çizin. |
| 230 | benimseme | Bir kanı ya da tutumu davranış güdüsü olacak ölçüde içkinleştirip özümleme. |
| 231 | benzemezlik | Ayrı kümelerde yer alan birimlerin ayırıcı yanları ya da tutum ve davranışların birbirine uygun düşmeme durumu. |
| 232 | benzerlik | Aynı kümeye giren birimlerin ortak özellikleri ya da tutum ve davranışların birbirine uygunluğu. |
| 233 | benzeşim | Bir alanda tam bir düzenlilik olduğu ya da aynı nedenlerin benzer sonuçlar verdiği ilkesinden yola çıkarak, tam benzerliklere dayanan bilgi üretme yöntemi. |
| 234 | benzeşim ölçeri | Görsel biçimler ve soyutlayıcı kavramlar arasındaki benzerlik ve ayrımları saptama yeteneğini ölçen yordam. |
| 235 | benzetim | Eksik denetimli deneyleme düzenlerinin eksik aşamalarını varmış sayarak tam denetimli deneyleme biçimine dönüştüren sayılgılı bütünleme. |
| 236 | besbellilik | Bir olay ya da bilginin, geçerliği için başka bir belgeye gerek duyurmayacak açıklıkta olması. |
| 237 | besleni | Bir işlevsel dizgenin değişik alt düzenleri arasında sürekli iletişim yoluyla sürdürülen besleyici bilişim. |
| 238 | beşboyutlu soru | Bir kamuoyu yoklamasında geçerli yanıtlar almak üzere tasarlanan a. Süzgeç ya da genel bilgi soruları, b. Açık-uçlu genel kanı soruları, c. Karşıt yanıtlı ya da belirgin kanı soruları, d. Niçin ya da yoklama sorusu, e. Yoğunluk ya da çok seçenekli soruların birbirini izlemesini öngören özel soru biçimi. |
| 239 | beşkonumlu ölçek | Tutum ölçümlerinde en sık başvurulan ve değerlendirmelerin iki yandaş, iki karşıt ve bir orta konumdan oluşmuş beş seçeneğe göre yapılmasını öngören dizilli değerleme ölçeği, bk. dizilli ölçek. |
| 240 | betim | Belli bir anlamı ya da kavramı, bir simge ya da anlatımı dile getirmek üzere başvurulan göstersel biçim. |