Yazın Terimleri Sözlüğü - XML
Yazın terimleri ile ilgili bilgileri burada bulabilirsiniz


IDTerimAçıklama
751kümelemeAna düşünceyi geliştirmeye yarayan yardımcı düşünce ve ayrıntıları belirli bir düzen içinde sıralama.
752küşteri meydanı1. Karagöz perdesi. 2. Genel olarak Karagöz oyunu.
753lâ-edriEskiden, ozanı bilinmeyen koşukların altına yazılan sözcük. ("bilmiyorum" anlamındadır.)
754layOrtaçağın Batı koşuk türlerinden ikisine verilen ad: içsel lay (lai lyrique) ve öyküleme layı (lai narratif).
755lelemendiYas havalarına uygulanan bir ezgi. bk. lilinci.
756levh-i mahfuzArş'ta, üzerinde insanların alın yazıları bulunan levha.
757lilinciYas havalarına uygulanan bir ezgi. bk. lelemendi.
758mahlasbk. takma ad.
759mahlas vermeAşıklığa yeni başlayan kimseye, ustası olan âşık tarafından takma ad verme geleneği. (Üç ayrı kâğıda değişik takma adlar yazılarak bir fesin içine atılır ve ilk çıkan, genç ozana "takma ad" olurdu.)
760mahzufEski yazında noktasız harflerle yazılmış yazı, koşuk dize. bk. mühmel, mücerret.
761makaleBir görüşü savunmak ya da bilgi vermek için gazete ve dergilerde yayımlanan başlıklı, imzalı yazı. (Toplumsal makale, bilimsel makale, siyasal makale... vb.)
762makaronikLatince sözcük ya da ekler katılarak yazılan alaylı (koşuk türü).
763maksatbk. kaside.
764maktabk. kesmelik.
765ManasçıKırgızlar arasında, Manas destanını ezbere anlatan sanatçı.
766maniOrtak halk yazınında bir deyiş türü. Sazve tekke ozanları da bu türe ilgi göstermişler, maniler söylemişlerdir. Genellikle, dört dizeden oluşur 5,6,7,8,10,14 dizeli olanları da bulunur. Daha çok, hecenin yedili ölçüsüyle söylenir. Uyak dizeli olanları da bulunur. Uyak düzeni a a b a biçimmindedir ab c b biçiminde olanları da vardır. Konuları hafif alay, sevi, ayrılık vb. duygularıdır. Manilerde anlatılmak istenen düşünce ya da duygu genel olarak son iki dizede toplanır: / İstanbul çarşısına / Gün doğar karşısına / Adam gönül verir mi / Kapı bir komşusuna.
767martavalHıdrellezde, sabahleyin mani küpünden, niyetlenerek çekilen manilerin okunması.
768masalGenellikle halkın yarattığı, ağızdan ağıza, kuşaktan kuşağa sürüp gelen, olağanüstü kişilerin başından geçen olağandışı olayları anlatan öykü türü. Kötülükle iyiliğin çarpıştığı olaylara bir tekerleme ile başlanır sonunda iyilik üstün gelir. Konular peri, Keloğlan, hain vezir, padişah, şehzadeler, fakir kız ya da delikanlı gibi kahramanlar çevresinde döner.
769masalcıMasal söyleyen, okuyan ya da yazan kişi.
770mat etmeHalk yazınında koşuk yarışmasında, sanatçılardan birinin ötekini yenmesi.
771matlabk. doğuş, kaside I, 2. a.
772MaysterzingerŞövalyelik çağında belli başlı ailelerden yetişen ve şatoda vakit geçiren içsel ozanlara Almanya'da verilen ad.
773mecaz-ı mürselbk. düzdeğişmece.
774meddah1. Türlü yansımalarla tatlı öyküler anlatan halk sanatçısı. 2. (h.y.) Bir tür halk seyir eğlencesi. Meddah adı verilen sanatçı yüksekçe bir yerde oturarak bir olay, bir öykü anlatır. Bu çoğu zaman gülünçlü de olur. Değişik kişilerin şivelerini, ayrı seslerle benzetleyerek konuşturur olayı yürütür. Elinde mendil vardır. Kendisi bir ıskatiyedir. Anlatırken. Meddaha eskiden "kıssahan" da denirdi.
775medihbk. kaside 1,1. b.
776mektupKişiler, kurumlar, kuruluşlar ve örgütler arasındaki bildirişim yazılarına verilen ad. Genel olarak mektuplar dört türlüdür bk. özel mektuplar, iş mektupları, yazınsal mektuplar, açık mektup.
777mektup romanOlguları, kişilerin birbirine yazdıkları mektuplarla geliştirilen roman.
778melik koşuğuFlüt ya da lir eşliğinde koro ile söylemek için yazılan bir Yunan koşuğu. (En eski örneklerine M.Ö. VII-V yüzyıllarda rastlanır.)
779menakıpnameDin uluları ile ermiş kimselerin, yaşantılarını ve yaptıkları olağanüstü olayları anlatan yapıt.
780menkutEski yazıda, sözcüklerinin bütün harfleri noktalı olan (dize, tümce, yazı), bk. mucem 1.

* Görseller ve İçerik tekif hakkına sahip olabilir