Türkçe Deyimler - XML


IDDeyimAnlamı
1561 ana rahmine düşmekdöl yatağında cenin oluşmak. Örn: “Ulan Mustafa, insanoğlu ana rahmine düşer de dokuz ay on gün sonra capcanlı fırlar.” -S. F. Abasıyanık.
1562 anadan doğmuşa dönmek (anadan yeni doğmuş gibi olmak)1) dertsiz, tasasız bir duruma gelmek 2) günahlardan arınmış duruma gelmek.
1563 anafora kaptırmakbaşkasının emeksiz ve karşılıksız olarak yararlanmasına sebep olmak.
1564 anahtar vermek tiy. tuluat tiyatrosunda komiğe nükte yapma kolaylığı vermek.
1565 anahtarı beline takmakevde yönetimi ele almak.
1566 analı kuzu, kınalı kuzu1) her işi yolunda giden 2) annesi sağ olan çocukların mutluluğunu anlatan bir söz.
1567 anam babamiçtenlik bildiren bir söz. Örn: Bilir miyim ben anam babam!
1568 anan yahşi, baban yahşibirini, bir işe razı etmek için onu övmek amacıyla söylenen bir söz.
1569 ananın (anasının) ak sütü gibi (helal olsun)“anamın sütü bana nasıl helal ise bu da sana öyle helal olsun” anlamında kullanılan bir söz. Örn: “Şimşek gibi çakan ağrılardan beni kurtarsınlar, servetimin yarısını anamın ak sütü gibi vereyim.” -R. N. Güntekin.
1570 anası turp (sarımsak), babası şalgam (soğan) hlk. ne olduğu belirsiz kimselerin çocuğu.
1571 anası yerindeanne gibi kabul edilen (kadın).
1572 anasından doğduğuna bin pişman1) çok tembel, üşengeç 2) canından bezmiş.
1573 anasından doğduğuna pişman olmakçok eziyet görmek, çok üzülmek, bezdirilmek.
1574 anasından emdiği süt burnundan (fitil fitil) gelmekbir işi yaparken çok sıkıntı çekmek. Örn: “Mütercim olarak işe başladığım gün anamdan emdiğim süt burnumdan gelmiştir.” -B. R. Eyuboğlu.
1575 anasından emdiği sütü burnundan getirmekbirine bir iş yaptırırken çok sıkıntı çektirmek. Örn: “Hiç belli olmaz insanoğlu! Bir gün anadan emdiği sütü burnundan getirir.” -B. R. Eyuboğlu.
1576 anasını bellemek kaba en büyük kötülüğü yapmak. Örn: “Geçmeyen zamanın anasını uyku beller.” -N. F. Kısakürek.
1577 anasını eşek kovalasın! kaba sözü edilen kimse veya iş için bıkkınlık, dikkate almama ve umursamama anlatan bir söz.
1578 anasını sat! (satayım!) hlk. “önem verme (vermem), aldırma (aldırmam), umursama (umursamam)!” anlamında kullanılan bir söz.
1579 anasının gözü argo çok kurnaz, çok açıkgöz, dalavereci, hinoğluhin.
1580 anasının ipini satmış (pazara çıkarmış)ipsiz, kendisinden her türlü soysuzluk beklenebilen (kimse).
1581 anasının kızıher yönüyle annesine benzeyen kız çocuğu.
1582 anasının körpe kuzusupek küçük kucak çocuğu.
1583 anasının nikâhını istemekbir şeye değerinden çok para istemek.
1584 anasının oğluher yönüyle annesine benzeyen erkek çocuğu.
1585 andını bozmakandına uymamak, andına aykırı davranmak.
1586 angarya (angaryasını) çekmekbir işi isteksizce, hatır için yapmak zorunluluğunda olmak. Örn: “Benim bu angaryalarımı da başka türlü kimsecikler çekmez.” -O. C. Kaygılı.
1587 angaryaya koşmakbirini zorunlu olmadığı hâlde bir işte çalışmaya zorlamak.
1588 anız bozmakanızı altüst etmek için toprağı yüzden sürmek.
1589 anladımsa arap olayım tkz. “hiçbir şey anlamadım” anlamında kullanılan bir söz.
1590 anlam çıkarmak1) bir cümleden veya metinden yeni ve değişik bir anlam yakalamak 2) mec. yersiz ve gereksiz bir yargıya varmak, yanlış değerlendirmek bir söze, söyleyenin aklından geçmeyen bir anlam vermek.

* Görseller ve İçerik tekif hakkına sahip olabilir